jouw wetenschapsgids in de hoofdstad

jouw wetenschapsgids in de hoofdstad

Kunnen we ons brein trainen? – deel twee

In breintraining part 1 had ik het over allerhande apps en boeken met tips om je brein te trainen. Tegenwoordig gaat men al een stapje verder met breinstimulatie tools en Virtual Reality (VR) technologie.
Eind 2016 nam ik deel aan een Virtual Summit – een soort online congres – georganiseerd door Sharpbrains over Brain Health in the Digital Age. Breintraining was een belangrijk onderdeel van dit congres. In de sessie ‘Master the digital toolkit to harness lifelong neuroplasticity’ werd er aangetoond hoe we met digitale technologieën de plasticiteit van het brein kunnen stimuleren en welke uitdagingen we in de toekomst tegemoet gaan.
Dat het brein plastisch is weten we al langer dan vandaag, maar dat ook breintraining veranderingen teweeg brengt in het volwassen brein is een recenter gegeven. Een van de sprekers, Dr. Michael Merzenech kreeg onlangs de 2016 Kavli prijs in Neuroscience voor zijn toonaangevend werk op vlak van plasticiteit. Dr. Merzenich is emeritus hoogleraar aan de Universiteit van Californië in San Francisco, waar hij een door de overheid gefinancierd onderzoekslab runde. Daarnaast is hij voorzitter van Posit Science, wat breintraining programma’s en testen ontwikkelt op basis van breinplasticiteitsprincipes.

__________________________________________________________________

” Waar 30 jaar geleden de fitnessrage startte, boomt nu de zogenaamde mind-training industrie”

__________________________________________________________________

Onder de noemer mind-training hebben we enerzijds breinfitness/breintraining waarbij heel wat applicaties zich richten op het verbeteren van cognitieve functies zoals geheugen en aandacht (link), Anderzijds valt ook mindfitness onder de noemer mind-training. Mindfitness is recent aan een opmars bezig waarbij de focus voornamelijk ligt op het verbeteren van algemene welzijn via digitale kanalen. In de laatste drie jaar zijn er bijvoorbeeld meer dan 4000 peer-reviewed artikels gepubliceerd omtrent mindfulness (een vorm van mindfitness).

Mind-training is the cognitive capacity to become aware of how your thoughts impact your reality, and training your own mind to help create the conditions for your well-being.

Er zijn verschillende redenen waarom mind-training aan belangstelling wint in uiteenlopende domeinen: verhogen van productiviteit en stressreductie in bedrijven; verbeteren van de algemene gezondheid in ziekenhuizen; verbeteren van algemene prestaties in topsport… Meer en meer studies tonen ook aan dat mind-training een positieve invloed kan hebben op depressie, angststoornissen en ADHD. Uiteindelijk wil men met behulp van digitale toolkits medische condities (zoals bijv. ziekte van Alzheimer) steeds vroeger detecteren om zo preventief in plaats van reactief te werk te gaan. Tijd voor een overzicht van enkele veelbelovende technologieën in mind-training. Die kunnen we indelen in ‘wearables’ enerzijds (kleine toestellen die je aanhebt), en Virtual Reality anderzijds.

Wearables

EMOTIV

Het product (zie foto) werd ontwikkeld in San Francisco en bestaat uit twee elektro-encefalografie (EEG) sets die real-time informatie over het brein verzamelen door het lezen van je hersengolven (klik hier voor meer info over EEG).

Op deze manier kan bijvoorbeeld worden onderzocht of het brein in een relaxerende of eerdere actieve staat is. Recent werkte EMOTIV samen met een aantal automerken om de breinactiviteit tijdens het autorijden te meten en hun rijervaring te beschrijven.

MUSE (ontwikkeld in Canada)

De tagline van Muse is ‘Meditation made easy’. Met de Muse hoofdband (zie foto) wordt er accurate real-time feedback gegeven over wat er in het brein gebeurt tijdens het mediteren. Aan de hand van deze feedback is het de bedoeling dat je mediteersessies steeds beter worden.

Virtual Reality

MINDMAZE (ontwikkeld in Zwitserland)

Dit is een virtual reality systeem voor revalidatie na hersenschade. Het combineert virtual reality, computer technieken, breinbeeldvorming en neurowetenschap. Het systeem laat toe om de start van bewegingsrevalidatie te versnellen (bijvoorbeeld na een beroerte) en de immobilisatie van de patiënt te verminderen (meer info in het filmpje).
De booming mind-training industrie is vooral terug te vinden in San Francisco, New York, Boston, Toronto, Boulder en Tel Aviv. Zeker in San Francisco is er wel wat concurrentie. De dure gezondheidszorg samen met het innovatieve imago van de stad zijn een katalysator voor het oppoppen van nieuwe apps en technologieën rond mind-training. Het is dan ook belangrijk het kaf van het koren te scheiden en dit op basis van de kwaliteit van het onderzoek dat achter het product schuilt. Gelukkig drijven apps/technologieën met een gedegen onderzoekslab dan al snel boven en overleven anderen het niet. Het gevaar is natuurlijk dat net als de fitness industrie ook de mind-training industrie een billion dollar business wordt zonder daarom tot betere gezondheidsresultaten te leiden. Men mag immers niet vergeten dat mind-training via digitale technologieën maar één stukje van de puzzel is voor een beter welzijn (zie foto hieronder).