jouw wetenschapsgids in de hoofdstad

jouw wetenschapsgids in de hoofdstad

#FFF 5 weetjes over de Ardennen

Het is weer tijd om alle feitjes en weetjes die als loslopend wild in de hoofden van onze redactieleden lopen te bundelen in één kort, maar krachtige, Fun Fact Friday! Omdat het deze week 70 jaar geleden is dat het Ardennenoffensief startte én omdat het Wtnschp-team toevallig deze week samen met de jongens en meisjes van het European Liaison Office in de Ardennen op ware teambuilding is getrokken, is ons thema van vandaag de Ardennen!  Ons doel op onze teambuilding: een strategie ontwikkelen om Europa te veroveren met wetenschap en wetenschapscommunicatie, ons geheel eigen Ardennenoffensief zeg maar! Maar daarover later meer, genoeg gepalaverd, back to the facts:

1. De Ardennen zijn oud, héél oud

Pangea via wikipedia commons

Pangea via wikipedia commons

Hoe oud? Zo’n 390 à 300 miljoen jaar oud! Jonkies zoals de Pyreneeën (50 miljoen jaar) of de Himalaya’s (60 miljoen jaar) verbleken bij onze Ardennen!  De Ardennen zijn een overblijfsel van de zogenaamde hercynische gebergtevorming, die zich uitstrekte over een periode van wel 90 miljoen jaar, ruwweg van 390 tot 300 Ma dus. Onze continenten hebben er niet altijd uitgezien zoals vandaag, ze zijn letterlijk  op de drift met wel een paar centimeters per jaar! De gebergtevorming van de Ardennen ontstond toen de paleocontinenten Gondwana (een zuidelijk supercontinent, dat bestond uit gebieden die tegenwoordig grotendeels op het zuidelijk halfrond liggen met onder andere Antarctica, Zuid-Amerika en Afrika) en Euramerika (het huidige Noord-Amerika, Midden- en Noord-Europa) naar elkaar toedreven en de kleine microcontinenten ertussen tegen Euramerika botsten. Uiteindelijk botste Godwana zelf op Euramerika, waardoor het Pangea gevormd werd. (Foto links: het vormen van Pangea, bron Wikipedia). 

2. Here kitty kitty…

Wie gaat wandelen in de Ardennen komt misschien wel ooit deze grote poes tegen. De Euraziatische Lynx werd lange tijd niet meer gespot in de Ardennen, maar sinds een paar jaar zouden er opnieuw sporen van het katachtige roofdier zijn. Deze op kat is op z’n zachtst gezegd nogal territoriaal, de dieren zijn voortdurend bezig met het evalueren van hun territorium op basis van wat hun prooien uitsteken. Wat deze beestjes extra cool maakt? Ze hebben bakkebaarden… (foto bron: Wikipedia)

 

3. Bevers!!

Mocht je in Amerika zeggen dat je aan “beaver spotting” doet zal je  waarschijnlijk een vreemde blik krijgen, toch is het een bezigheid die in de Ardennen echt wel de moeite waard is. De Europese Bever is terug in ons Belgenland sinds 1991 dankzij herintroduceringsprojecten in het buitenland, vanaf 1998 zijn we hier in België zelf aan zo’n projecten begonnen. Ondertussen zijn er in Wallonië toch al terug 900 bevers naarstig dammen aan het bouwen! Nu we het toch over beavers hebben, deze grote knaagdieren hebben een klier tussen de anus en de geslachtsorganen die castoreum oftwel ‘bevergeil‘ afscheidt. Dit intieme stofje van de bever wordt gebruik in sigaretten, parfum en ijsjes (jummie…).

4. “Ene blanke dame” graag!

Wie in de Ardennen een Dame Blanche wil bestellen, kan het eens proberen met de woorden “ene blanke dame”. Wie weet heb je wel geluk en spreek je met één van de 600.000 sprekers van het Waals. Het “Waals” is eigenlijk een Romaanse streektaal, dat deel uitmaakt van de oïl-talen waartoe ook het Frans behoort.

5. Battle of the Bulge, Ardennenoffensief, Slag om de Ardennen, …

Jup, het Ardennenoffensief zelf kunnen we natuurlijk niet missen. Van 16 december 1944 tot 25 januari 1945 deed de Duitse Wehrmacht nog een laatste poging in het Westfront tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 22 december bevond de Amerikaanse generaal Anthony “Nuts” McAuliffe zich met zijn troepen omsingeld in Bastenaken door de Wehrmacht. Een Duitse delegatie eiste dat de Amerikanen zich zouden overgeven. McAuliffe werd legendarisch voor zijn reactie hierop: hij verkreukelde de brief en riep “Aw- nuts!” uit. Zijn officieren schreven dit dan ook als antwoord op het ultimatum: “NUTS!” Dit antwoord is zo legendarisch geworden dat er tot op vandaag in Bastenaken nog steeds een “notenfeest” wordt gehouden waar noten vanop het balkon op het stadhuis naar beneden worden gegooid.